• Blogger
  • Bài viết 2
  • Dõi theo

10 phút 10 tháng 10 năm

  • 17/08/2016
  • 34799
  • 5

Bạn đã từng khó khăn khi phải quyết định một việc gì đó, dù là một việc nhỏ hay việc lớn trong cuộc sống, công việc, tình yêu và hạnh phúc? Mình dám chắc rằng ai cũng gặp phải rất nhiều trường hợp này, băn khoăn, khó nghĩ cho việc ra quyết định về những vấn đề nào đó. Và bạn đã quyết định theo cách thức nào? Bạn dùng cảm tính hoặc lý trí để ra quyết định một cách linh động? Hay còn cách nào khác mà bạn tự tin đảm bảo rằng việc ra quyết định của mình đa phần là đúng? Hoặc là bạn chẳng nghĩ gì nhiều, mặc kệ mọi thứ “tự nhiên như vốn có”? Hoặc áp dụng kết hợp cả? Chẳng phải nhiều trường hợp chúng ta vẫn cứ nuối tiếc những điều đã xảy ra, nuối tiếc tức thời thậm chí là nhiều năm sau chúng ta mới thấy “hối hận” trước quyết định và việc làm của mình, khi đó thì “sự đã rồi”. Con đường thì có thể đi lại nhưng thời gian là thứ không thể quay ngược lại được.

Có thể bạn đã có cho riêng mình những cách thức và phương pháp tư duy một cách hiệu quả trong việc ra quyết định, nhưng sẽ tự tin và hiệu quả hơn khi sử dụng công thức “10-10-10” trong cuốn sách “10 Phút 10 Tháng 10 Năm – Ý tưởng làm thay đổi cuộc sống của nữ tác giả Suzy Welch. Đây là một cuốn sách để lại cho mình ấn tượng mạnh sau khi được giới thiệu và tới lúc trực tiếp cầm, ngẫu nhiên đọc về cách thức áp dụng 10-10-10 để dạy con, mình đã quyết định đọc nó thay vì chỉ nghe tóm tắt và chia sẻ từ Ánh Nguyệt.

Nội dung chính của cuốn sách trả lời câu hỏi: LÀM THẾ NÀO ĐƯA RA QUYẾT ĐỊNH ĐÚNG ĐẮN” – Việc đưa ra quyết định sao cho bạn tự tạo nên cuộc sống theo cách riêng của mình, dù bạn sinh ra từ đâu, dù mỗi ngày bạn sống như thế nào, và dù bạn đã mắc bao nhiêu sai lầm đi chăng nữa. 10-10-10 như “một nguyên tắc vững chắc có thể giúp chúng ta biến hỗn độn thành nhất quán, biến hoang mang thành sáng suốt và có lẽ tuyệt vời hơn cả là, ta sẽ đến được cái gọi là hạnh phúc.”

10-10-10 ở đây là một con số tượng trưng và cụ thể cho khái niệm thời gian mà chúng ta đã quen thuộc dùng khi lập kế hoạch, bao gồm: ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Việc áp dụng quy trình này rất linh hoạt trong mọi tình huống và lĩnh vực và mọi đối tượng, người lớn, trẻ em. Thời gian áp dụng có thể trong một khoảnh khắc đến nhiều giờ bằng hình thức liệt kê trong trong suy nghĩ hoặc viết ra một cách rõ lên 3 ô, 3 mảnh giấy hoặc 3 tờ giấy cho 3 điểm thời gian về những hệ quả của quyết định đó. Chúng được dùng làm phép so sánh về những hệ quả tích cực cũng như tiêu cực.

Bằng cách như vậy, ý tưởng này của cuốn sách đã mang lại cho rất nhiều người một công cụ hữu dụng vượt qua những giai đoạn “đau khổ” cũng như vượt qua nhiều “nỗi sợ hãi”.

Câu chuyện của Natalie là một ví dụ áp dụng tốt công thức 10-10-10. Cô là một giám đốc một công ty công nghệ, bên cạnh công việc bận rộn của mình, cô luôn cố gắng có mặt trong cuộc sống của hai cậu con trai đang trong tuổi mới lớn và anh chồng đã kết hôn được 18 năm. Gần như ngày nào cũng vậy cô luôn xoay xở rất tốt công việc của mình, nhưng khi có việc chen ngang, đôi lúc cô buộc phải đưa ra quyết định tức thời – chóng vánh. Bác Natalie, Charlie, chưa bao giờ là một nhân vật quan trọng trong cuộc đời cô, nhưng khi ông qua đời ở tuổi tám mươi ba, cô không ngờ mình lại phải khó xử về việc có mặt tại tang lễ của ông đến thế. “Mình chẳng biết gì về bác ấy. Bác là anh rể mẹ mình. Nhưng mình cũng hiểu sự có mặt của mình có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với bố mẹ và những thành viên khác trong gia đình.” Với nhận thức đó, cô quyết định mình phải có mặt tại tang lễ. Cô sắp xếp công việc để rời văn phòng sớm, thế rồi ngay khi cô vừa định bước ra cửa, cậu con trai mười lăm tuổi nhắn tin cho cô tới đón đưa tới chỗ tập bóng. Trước khi kịp phản ứng, một tin nhắn khác lại đến từ chồng cô, anh phải ở lại công ty trễ nên nhờ cô đưa cậu con trai út đi khám răng. Natalie bực mình rên rỉ toan gọi điện cho mẹ để hủy buổi dự tang lễ nhưng cô kịp khựng lại và áp dụng 10-10-10, quy trình này cô đã học được từ một người bạn, người vẫn luôn dùng nó để giải quyết các mâu thuẫn nhỏ và cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Thế là cô nhanh chóng xác định câu hỏi mấu chốt của vấn đề, “Liệu mình có nên đi đám tang của bác Charlie hay không?”. Trong 10 phút, câu trả lời “không” sẽ khiến cô nhẹ nhõm hơn muôn phần. Cô không phải nhờ người đi đón cậu con lớn cũng không phải xếp lại lịch hẹn khám răng với bác sĩ chỉnh răng cho cậu con trai út. Nhưng 10 tháng, cô chỉ có cơ hội duy nhất để vĩnh biệt bác mình. Không chỉ vậy, có khi cô cũng chẳng có cơ hội nào khác giúp cô có thể gặp gỡ những cô bác họ hàng lớn tuổi vốn trước đây hết lòng yêu quý cô. Còn viễn cảnh 10 năm thì sao? Là bậc làm cha làm mẹ, Natalie luôn tin vào câu, “Nói dễ hơn làm.”. Nếu cô muốn dạy cho bọn trẻ tính lễ phép và trách nhiệm, bản thân cô phải làm gương cho chúng noi theo. Cô lập tức gọi cho cậu con trai lớn. “Josh ơi mẹ không giúp con được đâu. Mẹ cần phải đi đám tang bác ruột mẹ – mẹ cần cho gia đình và người thân biết mẹ rất yêu quý họ. Con nhờ chú huấn luyện viên tìm người cho con quá giang nhé.” Rồi cô tiếp tục gọi cho bác sĩ chỉnh răng của cậu con út để hủy lịch khám, khi có thời gian cô sẽ xếp lại lịch thôi. Và cô gọi cho chồng và giải thích về quyết định của mình. “Anh theo em,” anh nói khi cô vừa dứt câu. Ban đầu Natalie chỉ nghĩ đơn giản ý anh là “Anh ủng hộ em.” Thực tế thì chồng cô lại nói theo nghĩa đen, anh gửi email cho sếp rồi nhảy vội lên xe – để có thể đi cùng Natalie tới lễ tang. Natalie đã có chừng khoảng 2 phút để có quyết định cô thấy vui này.

  Chúng ta cũng cần nhớ một điều rằng không phải lúc nào các hệ quả dài hạn quan trong hơn hệ quả trung hạn và ngắn hạn. Tương lai xa cần được chú ý nhiều hơn nhưng không để nó áp đảo sự nhìn nhận hệ quả trung hạn và ngắn hạn.

Câu chuyện về cuộc đời của một người đàn ông, Pete là một ví dụ sâu sắc về điều này. Pete Turkel là một cộng tác viên biên tập ở Hiệp hội báo chí (Mỹ) vào những năm 1980 và là phóng viên, ông đã làm việc ca tối nhiều thời gian, khi mà ông ngủ thì bọn trẻ nhà ông đi học, vợ ông đi làm và khi ông đi làm thì cả gia đình về nhà, ăn tối và đi ngủ, vì một mục tiêu kiếm được nhiều tiền, sẽ được về hưu sớm, không phải vay nợ ngân hàng và sẽ mua được căn nhà có cả hồ, từng phút chú bỏ ra sẽ được tưởng thưởng xứng đáng. Nhưng ông đâu có ngờ, một năm sau đó, trong một vụ tai nạn giao thông, ông và vợ ông đã qua đời, ông đã trì hoãn niềm vui trong cuộc sống – vì những lý do hết sức “đúng đắn”.

 Việc áp dụng 10-10-10 tuy đơn giản nhưng không phải ai biết cũng áp dụng nhất là khi chưa gặp phải những rắc rối lớn. Khi tác giả nghiên cứu sâu hơn về cơ chế của não bộ chúng ta đã chia sẻ một lý do khiến chúng ta dễ bỏ qua hoặc lờ đi việc áp dụng 10-10-10 đó là: Chúng ta thường có thói quen phớt lờ hậu quả dài hạn mà các hành động của chúng ta mang lại. Chúng ta đều đã từng gật đầu đồng ý một lời mời đến một nơi nào đó hoặc lời yêu cầu giúp đỡ một ai đó, dù biết rõ rằng chắc chắn đến lúc đó chúng ta sẽ quá bận rộn và không thể thực hiện lời hứa của mình. Chúng ta đều đã từng từ bỏ tập thể dục, từng cố uống thêm ly rượu, hay cố ăn cho hết cái bánh ngọt cuối cùng. Đâu đó trong tâm thức của chúng ta, ít ra trong chừng mực nào đó, chúng ta đều từng tuân theo kiểu tư duy cũ rích – “Hãy ăn đi, uống đi và vui chơi đi, và ai biết đâu có khi ngày mai chúng ta đều sẽ chết.”

Tác giả nhắn gửi rằng không phải trường hợp nào chúng ta cũng “cứng nhắc” áp dụng công cụ trên. Bởi không phải trường hợp nào chúng ta “tiên liệu” về những hệ quả của 3 mốc thời gian trên đều hợp lý bởi sự thiếu thông tin, trong lúc thiếu sáng suốt hoặc đang bị áp lực. Nhưng với những ví dụ là những câu chuyện thực tế đã xảy ra với chính tác giả, gia đình chị và nhiều người và đã áp dụng công thức 10-10-10 sau hơn một thập niên, kết quả cho thấy đây là “một công cụ tuyệt vời và dễ áp dụng để đơn giản hóa việc ra quyết định khó khăn, tìm kiếm sự rõ ràng và ổn định trong vô vàn những rối rắm và bất ổn của cuộc sống hiện tại,”. Và nó hướng giúp chúng ta theo những “mục tiêu và giá trị sâu sắc nhất của cuộc đời chứ không phải vì giành được nhiều nhất “giá trị” hay lợi ích cá nhân. Điều này làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Chính vì vậy, ở một mức độ nào đó, nó đã và đang làm thay đổi cuộc đời của nhiều người trên thế giới. Và chắc chắn nó đã giúp mình tự tin và sáng suốt hơn trước những quyết định của mình trong cuộc sống – Một cuộc sống muôn màu với thiên vạn quan điểm, cách nhìn và cách sống trái chiều mà đa số luôn bảo vệ cách nghĩ, cách làm của mình và phủ định những điều ngược lại.

PS: Tâm viết CNS cuốn này thay lời cảm ơn Ánh Nguyệt, cuốn sách đã mua được và sẽ được gửi lại em vào buổi Off tới nhé.  Đồng thời, sau khi chia sẻ nội dung cuốn sách với một số em hay băn khoăn, thấy họ thích ý tưởng áp dụng quy trình 10-10-10 và nói “giá em biết điều này sớm hơn” nên Tâm note để chia sẻ lại cho cả nhà dài dài hơn đó nhé :)!